De ijsbaan op Landgoed Nienoord.

Historie.
(uit het notulenboek van IJsvereniging Leek)

Bestuursvergadering donderdag 3 september 1908
De voorzitter geeft het woord aan dhr. Sijbolts die verslag doet van zijn besprekingen met Notaris Kingma. Hieruit blijkt dat Notaris Kingma aan dhr. Alberda van Eckensteijn heeft geschreven of de IJsvereniging Leek een gedeelte van de Nienoordsche polder in huur kon krijgen. Om dat te omdijken en zodoende een eigen ijsbaan te bekomen.
Het plan is om de percelen 35 en 36 te huren, die samen ongeveer 2,5ha groot zijn. Deze stukken liggen even buiten de Schilhoek en door hun vorm is het mogelijk om van hoek tot hoek een baan te krijgen van ongeveer 250 meter.

Kaart van Leek uit 1908 met Nienoord (topotijdreis.nl), de percelen 35 en 36 zijn met een met een gele rand gemarkeerd.

Voor de aanleg van de ijsbaan in de Nienoordsche Polder worden aandelen uitgegeven die door leden en niet-leden verkregen konden worden voor 10 gulden. De kwitanties voor deze aandelen werden door drukkerij Bronsema in Leek gedrukt.

Op de website topotijdreis.nl hebben wij de historische landkaarten van Leek bestudeerd en zo zien wij de ontwikkeling van de ijsbaan op Landgoed Nienoord door de jaren heen.

Kaart van Leek uit 1950 met Nienoord, de percelen 35 en 36 zijn nu samengevoegd en omdijkt.

In 1950 wordt het Landgoed Nienoord aangekocht door de gemeente Leek. Vanaf 1955 worden er door de gemeente en de provincie plannen gemaakt om het landgoed aantrekkelijker te maken voor toeristen. Er wordt in die tijd gesproken over de aanleg van het zwembad. In dit zogenaamde Recreatieplan Nienoord wordt naast de aanleg van een zwembad en het aanleggen van parkeerplaatsen ook de aanleg van een nieuwe ijsbaan meegenomen in de plannen.

Tijdens de Algemene Ledenvergadering in november 1960 worden door de directeur van de gemeentewerken Leek, dhr. Stienstra, de plannen gepresenteerd voor de aanleg van een nieuwe ijsbaan op Landgoed Nienoord.
“Deze baan gaat door zijn grote afmetingen op het gebied van de wedstrijdsport vele mogelijkheden bieden voor het Westerkwartier en Noordenveld.”

Er is destijds een plan opgesteld door de Nederlandse Heide Maatschappij. Het plan is om de ijsbaan aan te leggen op een terrein ten oosten van Landgoed Nienoord, in de omgeving van de vroegere ijsbaan.
Op een raadsvergadering op 07 september 1961 wordt besloten dat er een bedrag van ƒ58.600,00 door de gemeente Leek beschikbaar wordt gesteld voor de aanleg van een nieuwe ijsbaan.

Kaart van Leek uit 1962 met Nienoord, de percelen 35 en 36 zijn op deze kaart samengevoegd en omdijkt.

Was er in 1961 nog besloten om de aanleg van de ijsbaan als arbeidsobject (aanvullend civieltechnisch werk, met handkracht) uit te voeren in verband met subsidies van Het Rijk, in 1963 wordt besloten om de aanleg toch uit te voeren als mechanisch werk. Omdat de subsidie die reeds in 1960 is aangevraagd lang op zich liet wachten. 

Tijdens de Kerstdagen van 1964 heeft het publiek voor het eerst kunnen schaatsen op de nieuwe ijsbaan op Landgoed Nienoord.

De officiële opening van de nieuwe ijsbaan liet echter nog even op zich wachten en heeft pas plaatsgevonden op vrijdag 14 januari 1966. De ijsbaan werd geopend door burgemeester Th. P. Zwart, samen met Alie Roelofs en Hilda Tellinga (beide dochters van bestuursleden), aansluitend is het  provinciaal kortebaankampioenschap van Groningen voor dames verreden.

De ijsbaan op Landgoed Nienoord 17 januari 1966 (foto: Gaaikema - Beeldbank Groningen - id.nr. NL_GLEK_78_1)

Kaart van Leek uit 1970 met Nienoord, hier zijn duidelijk de contouren van de nieuwe ijsbaan te zien.

Op bovenstaande tekening uit 1970 is ook te zien dat de ijsbaan in die tijd vanaf de parkeerplaats alleen toegankelijk is via de zonneweide van het eveneens nieuw aangelegde zwembad.

Kaart van Leek uit 1985 met Nienoord.

Kaart van Leek uit 1995 met Nienoord.

Op bovenstaande tekening uit 1995 is te zien dat de ijsbaan een eigen toegangsweg heeft gekregen vanaf het parkeerterrein van Landgoed Nienoord. Bezoekers van de ijsbaan hoeven nu niet meer over de zonneweide van het zwembad. Ook is het clubgebouw van IJsvereniging Leek ingetekend.

Kaart van Leek uit 2005 met Nienoord, voor het eerst staat de "IJsbaan" vermeld op de kaart.

Kaart van Leek uit 2024 met Nienoord (meest recente kaart).

Luchtfoto's (topotijdreis.nl) van de ijsbaan op Landgoed Nienoord.

Luchtfoto uit 2009 van een opdrogende baan. De contouren van de percelen (35 en 36) van de oude ijsbaan (1908) zijn hier nog duidelijk te onderscheiden. Ook de beukenrij op de wal aan de achterkant van de huidige baan is duidelijk te zien. Deze beukenrij is geplaatst op de oostelijke dijk van de oude ijsbaan.

Luchtfoto uit 2010 van een opdrogende baan.